Hedef Yaş Grubu: 8–12 yaş
Bu seri, çocukların bilimsel merakını desteklemek ve hayal gücünü teşvik etmek amacıyla hazırlanmıştır.
Ulaş o sabah bahçedeki bezelye bitkilerine baktı. Birinin çiçeği mor, diğerininki beyazdı.
“Neden farklılar?” diye düşündü.
“Renk nasıl aktarılır?”
Kahvaltı masasında annesi Yasemin Hanım ona yeni bir kitap uzattı:
“Bugün sıra Gregor Mendel’de,” dedi.
“Genetiğin babası mı?”
“Evet. Bezelyelerle kalıtımı keşfeden adam.”
Babası Serdar Bey ekledi:
“Ve bunu yaparken sadece sabırla gözlem yaptı.”
Ulaş kitabı açtı. Kapakta bir bezelye çiçeği vardı. Altında şu cümle yazılıydı:
“Her tohum bir bilgi taşır.”
Okulda öğretmeni tahtaya bir kelime yazdı:
“Kalıtım”
“Gregor Mendel bezelye bitkileriyle yaptığı deneylerde özelliklerin nasıl aktarıldığını keşfetti.”
Ulaş parmak kaldırdı:
“Peki bunu nasıl fark etti?”
“Çünkü sabırla saydı, karşılaştırdı, yazdı.”
Öğle arasında okul bahçesinde yürürken defterini açtı:
“Renk nasıl aktarılır?”
“Bir özellik neden nesilden nesile geçer?”
“Mendel bunu nasıl gözlemledi?”
Arkadaşı Mert geldi:
“Yine mi düşünüyorsun?”
“Bu kez genetik hakkında.”
“Senin kafan bir tohum gibi.”
Ulaş güldü:
“Ve her düşünce bir filiz.”
Akşam kitap saatinde Yasemin Hanım yüksek sesle okudu:
“Gregor Mendel, Avusturya’da doğdu. Bir manastırda yaşadı. Bezelye bitkileriyle yaptığı çaprazlamalar sayesinde genetik biliminin temellerini attı.”
Ulaş gözlerini kapattı:
“Ben de bazen küçük şeyleri uzun süre izliyorum.”
Serdar Bey gülümsedi:
“Bilim, sabırla büyür.”
Gece defterine bir cümle daha yazdı:
“Bilgi, tohumda saklıdır.”
Saat 00.00 olduğunda gözlerini kapattı.
Zaman kıvrıldı.
Ağaç yine oradaydı.
Bu kez ağacın altında bir adam duruyordu. Elinde bir bezelye kabuğu vardı.
“Hoş geldin Ulaş,” dedi.
“Ben Gregor Mendel.”
Ulaş heyecanla yaklaştı:
“Sizi çok merak ediyorum.”
“Merak, kalıtımın ilk sorusudur,” dedi Mendel.
“Ben özelliklerin nasıl aktarıldığını anlamak istiyorum.”
“O zaman sabırla gözlemlemeyi öğrenmelisin.”
Mendel yere oturdu:
“Ben binlerce bezelye bitkisini çaprazladım. Her biri bir bilgi taşıyordu.”
Ulaş: “Peki nasıl fark ettiniz?”
Mendel: “Çünkü ben sadece baktım değil, saydım.”
Ulaş defterini çıkardı:
“Hayali kalıtım: Sevgi geni. İnsanlar birbirine değer verdikçe bu gen aktarılır.”
Mendel: “Harika. Senin genetik anlayışın duygusal.”
Sabah Ulaş yatağındaydı. Defterinde yeni bir cümle vardı:
“Sevgi geni: Değerle aktarılan duygu.”
Kahvaltıda annesi: “Bugün çok sabırlısın.”
Ulaş: “Mendel bana bilgiyi gözlemle keşfetmeyi öğretti.”
Serdar Bey: “O zaman laboratuvarına bir bezelye bahçesi ekleyelim.”
Okulda öğretmenine rüyasını anlattı:
“Gregor Mendel bana küçük şeylerin büyük sırlar taşıdığını öğretti.”
Öğretmen: “Bilim, sabırla toplanan bilgidir.”
Ulaş defterine yazdı:
“Ben tohumun izindeyim.”
Gece Mendel toprağa bir bezelye tohumu yerleştiriyordu. Yanında küçük bir defter, üzerinde çizilmiş soy ağacı vardı.
“Bugün sana mirasımı anlatacağım,” dedi.
“Miras mı?”
“Evet. Ama sadece genetik değil. Sabırla örülmüş bilgi.”
Mendel: “Bu çizelgeler, yıllarca süren gözlemlerin sonucu. Her sayı bir hikâye.”
Ulaş: “Yani bilim sadece sonuç değil mi?”
Mendel: “Hayır. Bilim, sürecin kendisidir.”
Ulaş: “Ben de bir gen hayal etmek istiyorum.”
Mendel: “Hayal et.”
Ulaş: “Hayali gen: Cesaret geni. Zorlukla karşılaşınca aktifleşir.”
Mendel: “Harika. Senin genetik anlayışın duygularla çalışıyor.”
Sabah Ulaş defterine yazdı:
“Cesaret geni: Zorlukla aktifleşen güç.”
Kahvaltıda annesi: “Bugün çok dirençlisin.”
Ulaş: “Mendel bana sabrın ve sessizliğin bilimdeki gücünü öğretti.”
Serdar Bey: “O zaman laboratuvarına bir genetik defteri ekleyelim.”
Okulda öğretmenine rüyasını anlattı:
“Gregor Mendel bana gözlemle sabır arasında bağ kurmayı öğretti.”
Öğretmen: “Bilim, sessizce büyüyen bir tohumdur.”
Ulaş defterine yazdı:
“Ben sabrın izindeyim.”
Gece Mendel soy ağacı çizilmiş defteri gösterdi:
“Bu çizelgeler, yıllarca süren gözlemlerin sonucu. Her sayı bir hikâye.”
Ulaş: “Ben de bir kalıtım yasası yazmak istiyorum.”
Mendel: “Yaz.”
Ulaş: “Kalıtım yasası: Duygular da aktarılır. Sevgi, sabır ve umut nesilden nesile geçer.”
Mendel: “Harika. Senin genetik anlayışın insanı tanıyor.”
Sabah Ulaş defterine yazdı:
“Kalıtım yasası: Sevgi ve sabır da aktarılır.”
SORULAR VE CEVAPLAR
1. Gregor Mendel’in en önemli bilimsel katkısı nedir?
→ Genetik biliminin temellerini atmış, kalıtım yasalarını bezelye bitkileriyle keşfetmiştir.
2. Mendel bilimsel çalışmalarında hangi yöntemleri kullanmıştır?
→ Sabırlı gözlem, çaprazlama deneyleri, veri kaydı ve karşılaştırmalı analiz yöntemlerini kullanmıştır.
3. Ulaş bu bölümde bilimle ilgili ne öğrenmiştir?
→ Küçük detayların büyük anlamlar taşıdığını, sabırla yapılan gözlemlerin bilgiye dönüştüğünü ve duyguların da aktarılabileceğini öğrenmiştir.
4. Mendel’in bilimsel mirası nedir?
→ Kalıtımın temel yasaları, genetik biliminin başlangıcı ve sabırla yapılan bilimsel sürecin değeri.
5. Ulaş’ın bu bölümdeki en önemli içsel keşfi nedir?
→ Sevgi, sabır ve umut gibi duyguların da nesiller boyunca aktarılabileceğini fark etmiştir.
17.11.2025
Mesime Elif Ünalmış
gezensozcukler.blogspot
Hedef Yaş Grubu: 8–12 yaş
Bu seri, çocukların bilimsel merakını desteklemek ve hayal gücünü teşvik etmek amacıyla hazırlanmıştır.
Yorumlar
Yorum Gönder
Merhaba sevgili okuyucular, paylaştığım hikayeler ve yazılar hakkındaki düşüncelerinizi çok merak ediyorum! Yorumlarınız benim için çok değerli. Lütfen görüşlerinizi ve önerilerinizi paylaşmaktan çekinmeyin. Hep birlikte daha güzel bir topluluk oluşturalım! ✍️